الکلام اللطیف؛ شرح فارسی بر تصریف - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٥ - تذكر و تنبيه

يضرب (مى‌زند يكمرد غائب در زمان آينده).

٢- تثنيه مذكّر غائب مانند:

يضربان (مى‌زنند دو مرد غائب در زمان آينده).

٣- جمع مذكّر غائب مانند:

يضربون (مى‌زنند مردان غائب در زمان آينده).

٤- جمع مؤنّث غائب مانند:

يضربن (مى‌زنند زنان غائب در زمان آينده).

تقسيم فعل مضارع‌

فعل مضارع از نظر دلالت بر زمان باين‌گونه است كه ذاتا هم براى دلالت بر زمان حال صلاحيّت داشته و هم بر زمان آينده چنانچه مى‌توان گفت:

زيد يفعل الآن (زيد الآن و در حال حاضر انجام مى‌دهد).

و زيد يفعل غدا (زيد در آينده انجام مى‌دهد).

پس مى‌توان گفت فعل مضارع بر دو قسم است:

١- حال و حاضر و آن مضارعى است كه بر انجام كارى در زمان حال دلالت نمايد مانند: يفعل الآن.

٢- مستقبل (بكسر باء) و آن مضارعى است كه بر انجام كارى در زمان آينده دلالت كند مانند: يفعل غدا.

تذكّر و تنبيه‌

بعضى از كلمات هستند كه وقتى با فعل مضارع همراه شده و بآن متّصل شوند معنايش را بزمان حال اختصاص مى‌دهند همچون لام مفتوحه چنانچه مى‌گويند: